Ticaret Bakanlığı, sosyal medyada dolaşan, üzerinde “Made in Türkiye” ibaresi ve savaş suçlusu Ratko Mladic’in fotoğrafı bulunan çorap görseline ilişkin suç duyurusunda bulundu. Bakanlık, söz konusu ürünün Sırbistan’a ihraç edildiği yönündeki paylaşımlar üzerine harekete geçti.
Bakanlığın resmi sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, İstanbul Bayrampaşa’da faaliyet gösteren firmaya 16 Eylül 2026’da piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında denetim yapıldığı bildirildi. Denetimde kamuoyuna yansıyan Mladic görselli ürüne rastlanılmadığı, ancak farklı bir çoraptan alınan numunede etiket eksiklikleri tespit edildiği ve numunelerin akredite laboratuvara gönderildiği belirtildi.
Bakanlığın açıklamasında öne çıkan tespitler
Firma yetkilisinin, üründeki görselde yer alan Ratko Mladic’i tanımadığını ve Sırbistan’daki “Blue Land” firmasıyla olan ticari ilişkiyi bilgi edindikten sonra yaklaşık 1,5 yıl önce sonlandırdığını beyan ettiği aktarıldı. Ancak Bakanlık, “tanımıyorum” veya “bilmiyordum” türü açıklamaların, ihracatçıların taşıdığı özen ve sorumluluk yükümlülüğünün alternatifi olmadığını vurguladı.
Açıklamada, söz konusu ürün ve görseller nedeniyle “suçu ve suçluyu övme” kapsamında değerlendirilen hususlar bakımından firma ve ilgililer hakkında adli soruşturma başlatılması amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulduğu bildirildi.
Bakanlığın mesajı: “Made in Türkiye” markasına özen
Bakanlık, açıklamanın devamında ihracatçılara yönelik uyarı niteliğinde ifadelere yer verdi. “Made in Türkiye” etiketi taşıyan ürünlerin sadece üretim ve sevkiyat değil, üzerindeki görsel, ifade ve tüm unsurlar bakımından da titizlikle takip edilmesi gerektiği kaydedildi. Uluslararası arenada Türkiye’nin itibarının korunması için ihracatçıların ürünlerinin içeriği hakkında tam bilgi sahibi olmasının büyük önem taşıdığı belirtildi.
Süreç nasıl ilerliyor?
- 16 Eylül 2026’da Bayrampaşa’daki firmaya Ticaret Denetmenlerince denetim yapıldı.
- Denetimde söz konusu Mladic görselli ürüne rastlanılmadı.
- Farklı bir çoraptan alınan numunede etiket eksiklikleri tespit edildi.
- Numuneler test için akredite laboratuvara gönderildi.
- Test sonuçlarına göre mevzuat kapsamında gerekli işlemler tesis edilecek.
- Firma ve ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunuldu.
Srebrenitsa’nın baş sorumlusu: Ratko Mladic
Ratko Mladic, 1942’de Bosna Hersek’in doğusundaki Kalinovik yakınlarında dünyaya geldi. Askeri eğitimini Belgrad’da tamamlayan Mladic, Mayıs 1992’de Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanlığı’na getirildi ve 1996’ya kadar bu görevde kaldı. Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından 24 Temmuz 1995’te hakkında iddianame hazırlanan Mladic, savaşın ardından Sırbistan’a geçerek yaklaşık 16 yıl saklandı. 26 Mayıs 2011’de Zrenjanin yakınlarındaki Lazarevo köyünde yakalanan Mladic, 31 Mayıs 2011’de Lahey’e gönderildi. Özellikle Temmuz 1995’te 8 bin 372 Boşnak sivilin katledildiği Srebrenitsa Soykırımı’nın baş sorumlusu olarak anılan Mladic, 27 Ağustos 2026’da Lahey’deki cezaevinde öldü.
İhracatçılar için dikkat edilmesi gereken kriterler
- Ürün üzerindeki görsel, ifade ve kişi gibi tüm unsurların önceden incelenmesi.
- “Made in Türkiye” markasını taşıyan ürünlerin içeriği ve ambalajı hakkında tam bilgi sahibi olunması.
- Ticari ilişkilerde ihracat partnerlerinin itibar risklerinin de değerlendirilmesi.
- Etiket ve mevzuata uygunluk açısından ürünlerin denetim öncesinde kontrol edilmesi.
Pratik senaryo: İhracatçı benzer bir durumda ne yapmalı?
İhracatçı bir firma, ürünlerinin üzerindeki görsellerin içeriğinden haberdar olmadığını ileri sürse bile, ürün üzerinde yer alan her unsurdan sorumlu tutuluyor. Bu nedenle yeni bir pazar veya müşteri için üretim başlatmadan önce ürün tasarımı, ambalaj ve etiketin mevzuata uygunluğunun yanı sıra uluslararası hassasiyetler bakımından da ayrıntılı şekilde incelenmesi gerekiyor.
Sık yapılan hatalar ve yanlış bilinenler
Bakanlığın açıklamasında özellikle altı çizilen nokta, “tanımıyorum” ya da “bilmiyordum” beyanlarının sorumluluğu ortadan kaldırmadığıdır. Ticari faaliyet, taşıdığı özen ve sorumluluk gereği ihracatçıyı ürünün her unsuru hakkında bilgi sahibi olmakla yükümlü kılıyor. Sosyal medyada dolaşan bir görsel, henüz denetim aşamasında olmasa bile adli süreçlerin başlatılmasına ve marka itibarının zedelenmesine yol açabiliyor.
Bakanlık, ülkenin üretim ve ihracat itibarını ilgilendiren konularda görev ve yetki alanı çerçevesinde denetim ve işlemleri kararlılıkla sürdüreceğini duyurdu.
Sık Sorulan Sorular
Ticaret Bakanlığı neden suç duyurusunda bulundu?
Bakanlık, sosyal medyaya yansıyan görsellerde “Made in Türkiye” ibaresi ve savaş suçlusu Ratko Mladic’in fotoğrafının yer aldığı çorabın Sırbistan’a ihraç edildiği paylaşımları üzerine firma ve ilgililer hakkında suçu ve suçluyu övme kapsamında değerlendirilen hususlar bakımından Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulundu.
Denetim hangi tarihte ve nerede yapıldı?
Ticaret Denetmenlerince 16 Eylül 2026’da İstanbul Bayrampaşa’da faaliyet gösteren firmaya piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında denetim gerçekleştirildi.
Denetimde Mladic görselli ürüne rastlandı mı?
Açıklamaya göre denetimde kamuoyuna yansıyan Ratko Mladic görselli ürüne rastlanılmadı. Farklı bir çoraptan alınan numunede etiket eksiklikleri tespit edilerek numuneler akredite laboratuvara gönderildi.
Firma yetkilisi ne beyan etti?
Firma yetkilisi, Sırbistan’da faaliyet gösteren “Blue Land” isimli firmayla geçmişte ticari ilişkisi bulunduğunu, ürün üzerindeki görselde yer alan Ratko Mladic’i tanımadığını ve bu kişi hakkında bilgi edinmesinin ardından ticari ilişkiyi yaklaşık 1,5 yıl önce sonlandırdığını beyan etti.
Ratko Mladic kimdir ve nasıl yargılandı?
Mladic, Bosna Savaşı’nda Sırp Cumhuriyeti Ordusu Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı, Srebrenitsa Soykırımı’nın baş sorumlusu olarak kabul edildi. 2011’de yakalanarak Lahey’e gönderildi, insanlığa karşı suçlardan müebbet hapis cezası aldı ve 27 Ağustos 2026’da Lahey’deki cezaevinde öldü.
Yorum Yapın