Oxford Economics’in 2026 Küresel Şehirler Endeksi’ne göre, küresel ilk 100 sıranın 78’i Avrupa ve Kuzey Amerika’dan oluşuyor; Avrupa 44, ABD 30, Kanada dört şehirle listede. Avrupa’nın öne çıkan kentleri Londra, Paris, Dublin ve Zürih olurken, New York başta olmak üzere beş ABD şehri dünya genelinde ilk 10’da yer aldı.
Endeks; ekonomik fırsatlar, yaşam kalitesi, nitelikli işgücü, çevresel dayanıklılık ve istikrarlı yönetişim olmak üzere beş kategoride kentleri puanlıyor. ABD’li kentler Ekonomi ve Beşeri Sermaye kategorilerinde yüksek puanlar alırken, Avrupa kentleri Yaşam Kalitesi, Çevre ve Yönetişim alanlarında öne çıkıyor.
Küresel ilk 10’da kıta kıyası
Londra dünya genelinde ikinci, Paris üçüncü, Dublin altıncı, Zürih onuncu sırada. ABD tarafında New York, Seattle, San Francisco, Boston ve San Jose ilk 10’a giriyor. Oslo, Stockholm ve Kopenhag da Avrupa’nın üst sıralarında yer alıyor. New York, endekste ekonomi kategorisinde azami puanı alırken; Seattle, San Francisco ve San Jose yine aynı alanda yüksek sıralarda.
Paris özellikle yaşam kalitesinde yüksek puan aldı. Dublin hem çevre hem yönetişim göstergelerinde iyi performans gösterdi. Zürih ve Oslo’nun başlıca güçlü yanı yönetişim oldu; Oslo, bu kategoride önde gelen Avrupa ve ABD şehirleri arasında en yüksek puanı elde etti.
ABD ekonomide, Avrupa yönetişimde önde
Ekonomik güç ve yetenek havuzuna erişim arayan şirketler açısından ABD şehirleri belirgin biçimde avantajlı. Los Angeles, güçlü ekonomi puanını görece yüksek bir yaşam kalitesi derecesiyle birleştirdi. Avrupa’da ise belirgin istisna Londra oldu: üniversiteleri, iş ortamı ve nitelikli çalışan çekme kapasitesini yansıtan beşeri sermaye göstergesinde tüm endeksin en yüksek puanını aldı.
Her iki bölgenin ortak bir zayıflığı konut erişilebilirliği. Londra, Dublin ve New York, yüksek gelir seviyelerine rağmen yüksek konut maliyetlerinin yükü altında zorlanıyor ve bu durum yaşam kalitesi puanlarını aşağı çekiyor. Londra’da yaşam kalitesi 77 puanla en düşük not alınan kategori oldu. Daha erişilebilir konut fiyatlarına sahip şehirler, artan gelirleri düşük konut harcamalarıyla birleştirerek rekabet avantajı yakalayabiliyor.
Avrupa’da yükselenler ve gerileyenler
Geçen yıla kıyasla Dublin, ekonomi, yaşam kalitesi ve çevre alanlarındaki iyileşmelerle yedi basamak yükselerek altıncı sıraya çıktı. Ancak Dublin, konut fiyatları açısından hâlâ Avrupa’nın en pahalı piyasalarından biri ve konut erişilebilirliğinde dünya genelinde alt çeyrekte.
En büyük sıçramayı Varşova yaptı; 109 basamak birden yükselerek 61’inci oldu. İstanbul 42 sıra tırmanarak 64’üncü, Madrid 14 basamak kazanarak 30’uncu, Budapeşte 14 basamak kazanarak 111’inci sıraya yerleşti. Helsinki 12 basamak yükselip 26’ncı, Brüksel dokuz basamak çıkarak 25’inci oldu. Berlin ve Lyon yedişer sıra yükseldi; Zürih, Oslo ve Amsterdam altışar basamak yukarı çıktı.
Frankfurt bir sıra gerileyerek 63’üncü oldu. Roma sekiz basamak düşüp 119’unculuğa indi. En sert düşüşü Lizbon yaşadı; 44 sıra kaybederek 148’inci sıraya geriledi.
Yakından izlenmesi gereken Avrupa kentleri
Oxford Economics, beş Avrupa şehrini yakından izlenmesi gereken kentler olarak seçti: Varşova, Tallinn, Eindhoven, Manchester ve Toulouse. 100’den fazla basamak tırmanan Varşova, Orta ve Doğu Avrupa’nın en büyük finans, teknoloji ve iş hizmetleri merkezi haline geldi. Satın alma gücü paritesine göre Varşova’nın kişi başına ortalama gelirde bu yıl Paris’i geride bırakması öngörülüyor.
Tallinn, önümüzdeki on yılda büyük AB şehirleri arasında en güçlü GSYH büyümesini kaydetmesi beklenen kent olarak gösterildi. Eindhoven, Avrupa’nın önde gelen araştırma ve ileri imalat merkezlerinden biri; Brainport kümesi yarı iletkenler, yapay zekâ ve yeşil teknoloji alanlarında faaliyet gösteren 5 binden fazla yüksek teknoloji şirketini barındırıyor. Manchester, 2010’dan bu yana GSYH ve verimlilik artışında Birleşik Krallık’taki diğer tüm şehirlerin önüne geçti. Toulouse ise havacılık ve uzay kümelenmesiyle öne çıkıyor; Airbus, Thales ve Liebherr burada faaliyet gösteriyor.
Yapay zekâ şehirlerin geleceğini şekillendiriyor
Yapay zekâdaki küresel patlama, geliştirme alanında ön saflarda yer alan şehirlerde ciddi ekonomik büyüme oranlarına yol açıyor. Londra, beşeri sermaye alanında en yüksek puana, seçkin üniversitelere ve büyük bir dijital ekonomiye sahip. Eindhoven güçlü bir yapay zekâ ve ileri imalat kümelenmesine sahipken, Tallinn yükselen bir teknoloji merkezi konumunda.
Dünya genelinde yapay zekâ donanımına yönelik talep, Taipei’nin 12 basamak yükselerek 48’inci sıraya çıkmasına yardımcı oldu. Kuala Lumpur 14 basamak yükselerek 65’inci oldu. Shenzhen 93’üncü sıradan ilk 100’e girdi; Huawei, Tencent ve BYD’nin yanı sıra robotik ve yapay zekâ şirketlerine ev sahipliği yapıyor.
Bir sonraki büyüme evresine Asya yön veriyor
Avrupa ve Kuzey Amerika sıralamaya hâlâ hükmediyor, ancak kentsel büyümenin ana motoru giderek Asya haline geliyor. 2050’ye gelindiğinde, küresel şehir GSYH’si içinde Çin ve Hindistan şehirlerinin payının Avrupa’nın payını aşması öngörülüyor. Şanghay ekonomisinin yüzyılın başında San Francisco’nun dörtte biri büyüklüğünde olduğu, gelecek yıl San Francisco’yu geride bırakmasının beklendiği belirtildi. Ho Chi Minh Kenti’nin ekonomisinin de 2050’de, bugün ancak yarısından azı kadar olduğu Berlin ekonomisine neredeyse yetişeceği tahmin ediliyor.
Karşılaştırma tablosu: Hangi kent, hangi kategoride öne çıkıyor?
| Şehir | Bölge | Küresel Sıra | Öne Çıkan Kategori |
|---|---|---|---|
| New York | ABD | İlk 10 | Ekonomi (azami puan) |
| Londra | Avrupa | 2 | Beşeri Sermaye (en yüksek puan) |
| Paris | Avrupa | 3 | Yaşam Kalitesi |
| Dublin | Avrupa | 6 (+7) | Çevre ve Yönetişim |
| Zürih | Avrupa | 10 | Yönetişim |
| Oslo | Avrupa | İlk sıralar | Yönetişim (en yüksek puan) |
| Seattle | ABD | İlk 10 | Ekonomi |
| Varşova | Avrupa | 61 (+109) | Ekonomik büyüme |
| İstanbul | Avrupa | 64 (+42) | Yükselen trend |
Avrupa’nın kısa vadede yaşam kalitesi ve yönetişimdeki üstünlüğünü koruması, ABD’nin ise ekonomik çekim gücüyle fark yaratması bekleniyor; orta vadede Asya kentlerinin küresel payı hızla artarken, her iki bölgenin konut erişilebilirliği sorunu sıralamayı doğrudan etkilemeye devam edecek.
Sık Sorulan Sorular
Oxford Economics 2026 Küresel Şehirler Endeksi ilk 10'da hangi şehirler var?
Avrupa’dan Londra (2.), Paris (3.), Dublin (6.) ve Zürih (10.); ABD’den New York, Seattle, San Francisco, Boston ve San Jose ilk 10’da yer aldı.
Avrupa şehirleri hangi kategorilerde öne çıkıyor?
Avrupa kentleri Yaşam Kalitesi, Çevre ve Yönetişim kategorilerinde yüksek puanlar aldı. Paris yaşam kalitesinde, Dublin çevre ve yönetişimde, Oslo ise yönetişimde önde gelen Avrupa ve ABD şehirleri arasında en yüksek puanı elde etti.
ABD şehirlerinin küresel sıralamadaki avantajı ne?
ABD’li kentler Ekonomi ve Beşeri Sermaye kategorilerinde üst sıralarda yer aldı. New York ekonomi kategorisinde azami puan aldı; Seattle, San Francisco ve San Jose de aynı alanda yüksek sıralarda. Londra ise beşeri sermayede tüm endeksin en yüksek puanını aldı.
Avrupa'da en çok yükselen şehir hangisi?
Varşova, geçen yıla kıyasla 109 basamak birden yükselerek 61’inci oldu. İstanbul 42 sıra tırmanarak 64’üncü, Madrid ise 14 basamak kazanarak 30’uncu sıraya yerleşti.
2026 endeksinde en çok düşüş yaşayan Avrupa kenti hangisi?
Lizbon, 44 sıra kaybederek 148’inci sıraya gerileyerek listedeki şehirler arasında en sert düşüşü yaşadı. Roma da sekiz basamak düşüşle 119’uncu oldu.
Yorum Yapın