Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde değişiklik bugün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, “süt bazlı içecek” tanımının tebliğden çıkarılmasının yanı sıra içme sütlerinin yağlılık sınıflandırmasını, çeşni ve şeker oranlarını yeniden tanımlıyor. Mevcut gıda işletmelerine yeni kurallara uyum için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı.
Bakan İbrahim Yumaklı, yapılan değişikliğin amacını gıda güvenilirliğinin sağlanması, tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi ve gıda işletmeleri arasında haksız rekabetin engellenmesi olarak açıkladı. Tebliğ, özellikle raflardaki içme sütlerinin etiketlerinde artık dört net yağ sınıfı gösterileceğini ve aroma, çeşni, şeker kullanımına açık sınırlar getirildiğini ortaya koyuyor.
Süt bazlı içecek tanımı tebliğden çıkarıldı
Yumaklı, “süt bazlı içecek” ifadesinin “son üründe kütlece en az yüzde 50 içme sütü içeren içecek” olarak tanımlandığını hatırlattı. Piyasada bu adı taşıyan bir ürün bulunmadığı için tanımın tebliğden çıkarıldığını söyledi. Süt içeren ve piyasaya arz edilen ürünler bundan sonra ya çeşnili/aromalı içme sütü ya da süt içeren içecek olarak sınıflandırılacak.
Bu adım, rafta aynı rafta yan yana duran “süt”, “süt bazlı içecek” ve “süt içeren içecek” gibi birbirine yakın ifadların yarattığı kafa karışıklığını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Tüketicinin ürün seçerken tek bir net kategori üzerinden değerlendirme yapması amaçlanıyor.
Yağ sınıflandırması sadeleştirildi
İçme sütlerinin yağlılık sınıfları artık tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olarak dört başlıkta düzenlendi. Daha önce bu dört sınıfa uymayan ve etikete “% … yağlı” ifadesi yazılan ara yağ kategorileri kaldırıldı. Tebliğ, bu sınıflar dışında içme sütlerinde yağ sınıflandırması yapılmasını açıkça yasakladı.
Yumaklı, yeni sınıflandırmanın tüketici için daha anlaşılır olduğunu ve farklı yağ oranlarıyla piyasaya sürülen içme sütlerinin yaratabileceği karışıklığı önlediğini söyledi. Karşılaştırma için yeni sınıflar şöyle:
| Yeni sınıf | Etiket ifadesi |
|---|---|
| Tam yağlı | Standart tam yağlı içme sütü |
| Yağlı | Yağlı içme sütü |
| Yarım yağlı | Yarım yağlı içme sütü |
| Yağsız | Yağsız içme sütü |
Çeşni, şeker ve aroma için yeni sınırlar
Çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni oranına ilk kez alt sınır getirildi: kütlece en az yüzde 1 çeşni kullanılması zorunlu olacak. İçme sütlerine ilave edilebilecek şeker oranı kütlece en fazla yüzde 5, ürünün toplam şeker oranı ise yüzde 9,5 ile sınırlandırıldı.
Tebliğ, eklenebilecek şeker türlerini de daraltıyor. İçme sütlerine yalnızca Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker eklenebilecek. Sakkaroz dışındaki glukoz ve fruktoz şurubu gibi şeker türevlerinin kullanımı engelleniyor. Aroma verici madde olarak yalnızca “doğal aroma vericiler” kabul edilecek; yapay aroma vericiler içme sütlerinde yer alamayacak.
“Doğal” ifadesi hangi sütlerde kullanılabilecek
“Doğal” ifadesinin kullanımı da yeniden düzenlendi. Buna göre yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinin etiketinde “doğal” ifadesine yer verilebilecek. Doğal ifadesinin kullanıldığı ürünlerde katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici gibi hiçbir ilave bileşen bulunamayacak. Laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütlerinde ise “doğal” ifadesi kullanılmasına izin verilmeyecek.
İşletmelere 31 Mart 2027’ye kadar uyum süresi
Tebliğ bugün itibarıyla yürürlüğe girmiş olsa da mevcut gıda işletmelerine geçiş için süre tanındı. Yumaklı, yayım öncesi faaliyet gösteren işletmelerin yeni düzenlemelere 31 Mart 2027’ye kadar uyum sağlayacağını söyledi. Bu tarihten sonra etiketlerde yeni yağ sınıfları, çeşni ve şeker oranları ile aroma kurallarının tam olarak uygulanması gerekecek.
Tebliğin yayımlanmasıyla birlikte gıda güvenilirliği, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve sektörde haksız rekabetin önlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğü bir kez daha kayıtlara geçti. İçme sütü alırken etikette artık daha sade bir sınıflandırma ve daha daraltılmış bir bileşen listesi okuyucuları karşılayacak.
Sık Sorulan Sorular
Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde değişiklik ne zaman yürürlüğe girdi?
Değişiklik bugün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ yayımlandıktan önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri, yeni kurallara 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlayacak.
İçme sütlerinde yeni yağ sınıflandırması nasıl oldu?
Yeni düzenleme ile içme sütleri tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olmak üzere dört sınıfa ayrıldı. Bu dört sınıfın dışında kalan ve etikette “% … yağlı” şeklinde yazılan ara yağ sınıflandırmaları kaldırıldı; başka yağ sınıfı kullanılması yasaklandı.
Çeşnili içme sütlerinde çeşni ve şeker oranları nasıl değişti?
Çeşnili içme sütlerinde toplam çeşni oranı için ilk kez kütlece en az yüzde 1 alt sınırı getirildi. İçme sütlerine ilave edilebilecek şeker oranı kütlece en fazla yüzde 5, ürünün toplam şeker oranı ise yüzde 9,5 ile sınırlandırıldı.
İçme sütlerinde hangi aroma vericiler kullanılabilecek?
Tebliğ ile içme sütlerinde aroma verici madde olarak yalnızca doğal aroma vericilerin kullanılmasına izin verildi. Yapay aroma vericiler içme sütlerinde kullanılamayacak; bunun dışında sakkaroz harici glukoz ve fruktoz şurubu gibi şeker türevlerinin eklenmesi de engellendi.
Hangi içme sütlerinin etiketinde “doğal” ifadesi yer alabilecek?
Yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde “doğal” ifadesi kullanılabilecek. Bu ürünler katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici gibi hiçbir ilave bileşen içermeyecek; laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütlerinde ise “doğal” ifadesi kullanılmasına izin verilmeyecek.
Yorum Yapın