İskoçya, Galler ve Kuzey İrlandalı liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılma planı için bir araya geliyor. Üç ülkenin başbakanı, bağımsızlık referandumu talebini de içeren bir mutabakat zaptına imza atmak üzere yarın Galler’in başkenti Cardiff’te buluşacak.
Zirve, İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Kuzey İrlanda’nın İrlanda ile birleşmesinin toplumsal mutabakat halinde değerlendirilebileceğini açıklamasından ve ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda’nın birleşmesini destekleyen sözlerinden günler sonra gerçekleşiyor.
Cardiff zirvesinde hangi isimler var?
Cardiff Körfezi’ne bakan St. David Oteli’nde düzenlenecek toplantıya İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri ve İskoçya Başbakanı John Swinney, Plaid Cymru lideri ve Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Sinn Fein Genel Başkan Yardımcısı ve Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill katılacak. Görüşmelerde ayrıca Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald da hazır bulunacak.
Üç başbakan, Birleşik Krallık içinde bağımsızlık hamlesinde birlikte hareket etme yollarını masaya yatıracak. Toplantının ardından liderlerin ortak basın toplantısı düzenlemesi planlanıyor.
Mutabakat zaptı hangi başlıkları kapsıyor?
İmzalanması öngörülen belge, ülkelerin kendi geleceğini tayin etme hakkına işaret eden bir deklarasyon içerecek. Ayrıca bağımsızlık yanlısı partiler arası iş birliğini de kapsayacak olan zaptın ekonomi, enerji, Avrupa ve uluslararası işbirliği başlıklarını da içermesi bekleniyor.
Belgede üç partinin kendi ülkelerinin Avrupa Birliği içinde yer alması gerektiği yönünde ortak irade de yer alacak. Buna göre İskoçya ve Galler’in AB’ye yeni üye olarak katılması, Kuzey İrlanda’nın ise İrlanda Cumhuriyeti’nin parçası olarak AB üyesi olması öngörülüyor.
Zirve, Burnham’ın açıklamalarının ardından geliyor
Cardiff buluşması, İngiltere Başbakanı Burnham’ın Avam Kamarası’ndaki açıklamasından birkaç gün sonra yapılıyor. Burnham, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılarak İrlanda ile birleşmesi için toplumsal mutabakat bulunması halinde bunun değerlendirilmesi gerektiğini söylemiş, benzer bir çerçevenin İskoçya için de geçerli olabileceğini ima etmişti.
Burnham, bu açıklamaların ardından İskoçya için yeni bir referandumun şu an söz konusu olmadığını belirterek geri adım atmıştı. Yeni Cardiff mutabakatının, Burnham üzerindeki anayasal baskıyı daha da artırması bekleniyor.
Trump’ın İrlanda açıklaması gündemde
Zirve, ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda’nın birleşmesini destekleyen sözlerinden iki gün sonra gerçekleşiyor. Trump, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılarak İrlanda ile birleşmesinin harika bir şey olacağını belirterek bunun neresi kötü olabilir diye konuşmuştu.
Swinney: ‘Burnham, son başbakan olacağı fikriyle yüzleşmeli’
İskoçya Başbakanı Swinney, Londra’nın Birleşik Krallık sonrası bir geleceğe hazırlanması gerektiğini savundu. Swinney, anayasal değişimin ivmesinin inkar edilemez olduğunu belirterek Burnham’a artık Birleşik Krallık’ın son başbakanı olarak tarihe geçeceği fikriyle yüzleşmek zorunda olduğunu söyledi.
Swiney, yarın Cardiff’te Büyük Britanya ve İrlanda’nın dört bir yanından ortaklarıyla daha iyi bir geleceği görüşmek için sabırsızlandığını ifade etti ve bunun ancak bağımsızlığın getireceği yeni bir başlangıçla mümkün olabileceğini kaydetti.
Anlaşmanın ardından ne bekleniyor?
Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından üç liderin ortak basın toplantısıyla kamuoyuna seslenmesi planlanıyor. Belgenin zamanlaması, içeriği ve taraf imzaları, anayasal sürecin bundan sonraki seyri açısından ilk somut kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
Sık Sorulan Sorular
Cardiff zirvesi ne zaman ve nerede yapılacak?
Üç ülkenin başbakanı, bağımsızlık referandumu talebini de içeren bir mutabakat zaptına imza atmak üzere yarın Galler’in başkenti Cardiff’te, Cardiff Körfezi’ne bakan St. David Oteli’nde bir araya gelecek.
Mutabakat zaptı hangi başlıkları kapsıyor?
Belgede ülkelerin kendi geleceğini tayin etme hakkına işaret eden bir deklarasyon, bağımsızlık yanlısı partiler arası iş birliği ile ekonomi, enerji, Avrupa ve uluslararası işbirliği başlıkları yer alıyor.
Anlaşma İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın AB üyeliğini nasıl ele alıyor?
Üç parti, ülkelerinin AB içinde yer alması gerektiği konusunda mutabık. Buna göre İskoçya ve Galler AB’ye yeni üye olarak katılırken, Kuzey İrlanda’nın İrlanda Cumhuriyeti’nin parçası olarak AB üyesi olması öngörülüyor.
Zirve İngiltere Başbakanı Andy Burnham'a karşı bir adım mı?
İskoçya Başbakanı Swinney, zirve öncesinde yaptığı açıklamada Burnham’ı artık Birleşik Krallık’ın son başbakanı olarak tarihe geçeceği fikriyle yüzleşmeye çağırdı. Mutabakat zaptının, anayasal tartışmada Burnham üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.
ABD Başkanı Trump'ın bu sürece etkisi ne oldu?
Trump, zirveden iki gün önce Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılarak İrlanda ile birleşmesinin harika bir şey olacağını söylemişti. Bu açıklama, Cardiff’deki bağımsızlık görüşmelerinin uluslararası bağlamını güçlendiren unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Yorum Yapın