İsrail, İngiltere’nin Doğu Kudüs’teki konsolosluğunu kapatacağını açıkladı. Karar, Londra’nın işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik ticaret ambargosu ilan etmesinin ardından geldi.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Doğu Kudüs’teki İngiltere Konsolosluğu’nun kapatılacağını duyurdu. Saar ayrıca Kiryat Gat’taki Gazze’de ateşkes denetimini yürüten Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nden İngiliz temsilcilerin çıkarılacağını ve çoğunluğu milletvekili 12 İngiliz vatandaşının İsrail’e girişinin yasaklanacağını açıkladı.
İngiltere’nin ambargosu hangi gerekçeyle açıklandı?
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, parlamentoda yaptığı konuşmada Batı Şeria’daki yerleşimci grupların “etnik temizlik” yürüttüğünü söyledi ve İsrail hükümetini bu duruma “göz yummakla” suçladı. Miliband, İngiltere’nin İsrail-Filistin sorununda “sadece çağrı yapmak” yerine eyleme geçeceği yeni bir döneme girdiğini belirtti.
İngiltere, uluslararası hukuka göre yasadışı sayılan Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımlara Fransa ve Kanada’nın da katılacağını duyurdu. Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç’in de aynı yönde adım atacağı bildirildi. ABD ise ambargo kararına karşı çıktı.
İsrail’den gelen tepkiler nasıl şekillendi?
İsrail tarafında Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, İngiltere büyükelçisinin sınırdışı edilmesi çağrısında bulundu. Dışişleri Bakanı Saar, konsolosluğun kapatılması kararının yanı sıra Filistin Yönetimi’ne ait güçlerin eğitimine yönelik İngiliz faaliyetlerinin de durdurulduğunu kaydetti.
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, BBC’ye yaptığı açıklamada İngiliz firmalarının birçok ABD eyaletinde iş yapmasının “yasaklanabileceğini” söyledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise 27 Ekim’de yapılacak genel seçimlere hazırlanıyor.
İngiltere Başbakanı Burnham kararı nasıl savundu?
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Guardian gazetesinde yayımladığı yazıda yaptırımların “İsrail halkını değil, İsrail hükümetinin kabul edilemez politikalarını” hedef aldığını vurguladı. İki devletli çözümün uzun süredir savunulduğunu hatırlatan Burnham, eylemle desteklenmeyen söylemin anlamsız kaldığını ifade etti.
Burnham yazısında Birleşik Krallık’ın resmi görüşünde ilk kez değişiklik yaparak Filistin topraklarındaki İsrail işgalinin hukuka aykırı olduğunu kabul ettiklerini belirtti. Bu kararın Uluslararası Adalet Divanı’nın kararından bağımsız olduğunu, ancak uyumlu olduğunu ekledi. İngiltere geçen yıl Fransa ve Kanada ile birlikte Filistin’i devlet olarak tanımıştı.
Yaptırımların kapsamı ve olası etkileri
İngiltere’nin Batı Şeria yerleşimlerinden gelen mallar ile İsrail’de üretilen ürünler arasında nasıl bir ayrım yapacağı henüz netleşmedi. Diplomatlar, bazı malların menşei belirtilmeden yerleşim birimlerinden elde edilen ürünleri içerebilmesi nedeniyle ithalat yasağının uygulanmasının zor olabileceğini belirtiyor.
Yerleşim yerlerinden gelen mallar ağırlıklı olarak taze tarım ürünleri ve şaraptan oluşuyor ve İsrail’in toplam ticaret hacminin çok küçük bir bölümünü oluşturuyor. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden ise İsrail’in İngiltere için önemli bir ticaret ortağı olmaya devam edeceğini ve tüm İsrail mallarına boykot uygulanmayacağını söyledi. Yıllık sekiz milyar doları aşkın ikili ticaret hacmi üzerindeki etkinin asgari düzeyde kalması bekleniyor.
Yaptırım uygulayan ülkeler ve izlenen süreç
İspanya, İrlanda ve Hollanda, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden gelen malların ithalatını yasaklamıştı, ancak bu yasakların tamamı henüz yürürlüğe girmedi. Toplamda 12 ülkenin İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım kararı aldığı bildiriliyor.
İngiltere ve diğer Avrupa ülkeleri Ağustos ayında İsrail’in E1 yerleşim planlarını kınamıştı. McFadden, “Tehlikenin daha acil bir hal almasının nedeni, son hafta ve aylarda genişleyen yerleşim faaliyetleri” dedi. Birleşmiş Milletler ve İngiltere dahil çoğu ülke, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerini yasadışı kabul ediyor; İsrail ise bölgenin statüsünün tartışmalı olduğunu savunuyor.
Tarafların diplomatik hamleleri
İngiltere Başbakanı Burnham, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde iki devletli çözümün önemini vurguladı. Öte yandan ABD, İngiltere’nin ambargosuna karşı çıkarak İngiliz şirketlerine yönelik olası kısıtlamaları gündeme getirdi.
İsrail’in Doğu Kudüs konsolosluğunu kapatma kararı, diplomatik ilişkilerde yeni bir gerilim hattı oluşturdu. Kararın uygulama takvimi ve İngiltere’nin bölgedeki diplomatik varlığını nasıl yeniden şekillendireceği henüz netleşmedi.
Sık Sorulan Sorular
İsrail neden İngiltere'nin Doğu Kudüs konsolosluğunu kapatıyor?
İsrail, İngiltere’nin Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara yönelik ticaret ambargosu ilan etmesine karşılık Doğu Kudüs’teki İngiltere Konsolosluğu’nu kapatma kararı aldı. Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İngiltere’nin ‘İsrail karşıtı faaliyetlere karıştığını’ gerekçe gösterdi.
İngiltere'nin ambargosu hangi ürünleri kapsıyor?
Yaptırımlar, uluslararası hukuka göre yasadışı sayılan Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinde üretilen malları hedef alıyor. Bu mallar ağırlıklı olarak taze tarım ürünleri ve şaraptan oluşuyor. İsrail’in toplam ticaret hacminin çok küçük bir bölümünü kapsadığı belirtiliyor.
Hangi ülkeler İngiltere'nin yaptırım kararına katılıyor?
Fransa ve Kanada’nın İngiltere’ye katılacağı duyuruldu. Danimarka, İspanya, Finlandiya, İrlanda, İzlanda, Norveç, Polonya, Portekiz ve İsveç’in de aynı adımı atacağı bildirildi. Toplamda 12 ülkenin İsrailli yerleşimcilere yönelik yaptırım kararı aldığı belirtiliyor.
ABD İngiltere'nin ambargosuna nasıl tepki verdi?
ABD, İngiltere’nin ambargo kararına karşı çıktı. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, İngiliz firmalarının birçok ABD eyaletinde iş yapmasının ‘yasaklanabileceğini’ söyledi. İngiltere Başbakanı Burnham ise ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşmede iki devletli çözümün önemini vurguladı.
İsrail İngiltere'ye karşı başka hangi adımları attı?
İsrail, Doğu Kudüs konsolosluğunu kapatma kararının yanı sıra Kiryat Gat’taki Gazze’de ateşkes denetimini yürüten Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nden İngiliz temsilcileri çıkaracağını ve çoğunluğu milletvekili 12 İngiliz vatandaşının İsrail’e girişini yasaklayacağını açıkladı. Filistin Yönetimi’ne ait güçlerin eğitimine yönelik İngiliz faaliyetleri de durduruldu.
Yorum Yapın